AVRUPA’NIN ORTASINDA YENİ BİR DEVLET: LIBERLAND

0

Liberland ya da tam adı ile Özgür Liberland Cumhuriyeti, Avrupa kıtasının orta kesiminde Hırvatistan ve Sırbistan arasında  yer alır. Liberland’ın başkenti Liberpolis’tir.Vatikan ve Monako’dan sonra gelen 3.küçük ülkedir. 13 Nisan 2015 tarihinde Hazırlık Komitesi tarafından kuruluşu ilan edilen Liberland; Birleşmiş Milletler üyesi ülkeler tarafından tanınmayan Montevideo Konvansiyonu kriterlerine göre egemen bir devlettir.

Bugün Kadıköy- Bostancı kadar bir alana yeni bir ülke inşa eden VítJedličkaÇekoslavakyalı bir aktivist ve aynı zamanda Özgür Liberland Cumhuriyeti ilk devlet başkanıdır. Avrupa’nın en küçük üçüncü ülkesine, arkadaşı Jaromir Miskovsky ve Liberland’ın ilk firstlady’si Jana Markovicova’nın oylarıyla başkan seçilen  kurucu Jedlicka; kendini  özgürlükler bağlamında liberal, ekonomik anlamda anti-kapitalist olarak tanımlamaktadır .

Bizler de sizin için,PolicyIn ekibiyle birlikte; Sayın Başkan Vít Jedlička ile12 Mart 2016 tarihinde Boğaziçi Üniversitesinde gerçekleştirdiğimiz keyifli sohbeti derledik. Vít Jedlička ve Liberland’a dair bilinmeyenleri sizlerle paylaşıyoruz.

Tahmin edilen ekonomik gelişme sağlandıktan  sonra, sizin temel hedefiniz nedir? Liberalizm, barış? Nedir bunlar?

Liberland, diğer uluslar için nasıl teşkilatlanılabilir, hükümet nasıl teşkilatlanmalı, toplum devletin müdahalesi olmadan nasıl sürdürülüre dair bir örnektir. Bence, Liberland hakkındaki en önemli şey, devlet ve din arasında ayrılığın olması ve diğer insani gelişmenin basamağı ise devlet ve ekonominin birbirinden ayrı olmasıdır. Ayrıca bana göre,bu toplum ve gelecek için ziyadesiyle faydalı olacak ve Liberland bu hareketin lideri olacak bir örnektir.

Tarihte yer etmiş mükemmel liderler vardır.Bu yolda sizin rol modeliniz kimdir?

Bildiğiniz üzere, 13 Nisan 2015’te yeni bir ülke için adım attık çünkü yapabileceğinin en iyisini yapıp işlenebilir toplum modelini oluşturan ve kendi yolunda ilerleyip hatta daha ileri götürmeyi isteyen mükemmel adam Thomas Jefferson’ın doğum günü vardı. Veevet mükemmel politikacılar da var, tıpkı günümüz politikacısı Amerikan devriminin mirasını tekrar kullanmayı deneyen Ron Paul gibi. Evet Ludwig vonMises ve AugustvonHayek gibi birçok düşünürümüz var ve daha bir sürü milliyetçi ideolojimiz ve özgürlüğümüz hakkında yazan FriedrichBastiat gibi emsaller var.

ABD ve İsviçre bazı açılarda rol model olabilir mi?

Evet, biz Amerikan ve İsviçre mahkemesinin en iyi bölümlerini aldık,  devletin nasıl çalıştırılması gerektiği hakkında kendi düşüncelerimizi bunlara ekliyoruz.Ayrıca örneğin; çok gelişmiş evrelerde e-devlet ve e-ikamet gibi sistemleri kullanan Estonya sisteminin bazı özelliklerini de alıyoruz. Bu aşamada da Estonya’dan daha iyi olmayı istiyoruz.

Türkiye’de ve dünyanın birçok yerinde cadde adları tarihi figürlerden veya eski başkanların adlarından türetilmektedir, peki siz şehrinizi oluşturduktan sonra, caddeleri nasıl adlandıracaksınız?

Bana göre, Thomas Jefferson caddesi bunların ilki olacaktır, aslında geleneği takip edersek muhtemelen kendi tarihimizden önemli kişileri seçeriz. Belki de anayasamızı yazan kişinin adı veya ilk dışişleri bakanımızın adı gibi. Bence caddelerimizin adını koymada hiç zorlanmayacağız.

Konuşmanızda, cumhuriyet üzerinde vurgu varken demokrasi üzerinde yok. Sizin görüşünüze göre bunun önemi nedir, yani, liberal cumhuriyet ile sizin demokrasi anlayışınızın arasındaki sistematik fark nedir?

Bana göre , demokrasinin iyi çalışan bir sistem olmadığı kanıtlandı. Farkına varılmalıdır ki Hitler bile demokratik olarak seçildi. Eğer demokrasiye bakarsanız insanların %51‘i, diğer %49‘unu öldürmeye karar verebiliyor ve bu inanılmaz bir şekilde demokratik oluyor. Biraz aşırı bir örnek oluyor ama demokrasimizde olan şey, insanların %51‘i bütün toplumdan parayı almaya karar veriyor ve mesela bunu da zengin oligarşi yöneticilerine veriyor. Bu günlük hayatta meydana geliyor.  Az paramız olur, devlet yardımları, zorunlu kotalar ve vergilendirme yaparız. Bu her gün meydana geliyor ve biz bundan kaçınmalıyız.Cumhuriyet oldukça farklı ve katı bir şekilde anayasa tarafından sınırlandırılıyor. Örneğin, siyaset, güvenlik ve adalet dışındaki konular hariç anayasa hiç kimsenin kanun yapmasına izin vermez..Diğer bütün konular hükümet için kötüdür.

Ülke içinde nasıl kanun uygulayacaksınız? Uluslararası anlamda, bir güvenlik şirketi ile mi anlaşacaksınız?

Bu konu hakkında yabancı şirketlerle anlaşma yapacağız, ayrıca komşularımızla da koruma anlaşması yapacağız. Ve ülke içinde  şeriflerimiz olacak. Bu şeriflerimiz için halihazırda üniformalarımız var. Bu üniformalar için teklif Londra’da yaşayan ünlü Sırp tasarımcı tarafından geldi. Bizim için o yapacak.

Liberal bir devlet olmak. Para aklamayı ve çocuk işçiliğini nasıl durduracaksınız?

Çocuk işçiliğinin artık sorun olacağını düşünmüyoruz çünkü bu sorun gelişmiş ülkelerde ortaya çıkmıyor.  Diğer taraftan bana göre çocukların kendi ailelerinin işleriyle uğraşmaları güzel bir şey. En büyük problemlerden biri çocukların erken yaşlarda ailelerine ve topluma yardım etmelerinin yasak olmasıdır. Bazı çalışmalar çocukluk isyanlarını tasvir ediyor.Örneğin ergenlik aslında bir isyandır çünkü çocuklar yardım etmek istiyor ama toplum buna müsaade etmiyor, bu yüzden onlar da ailelerine ve topluma karşı ayaklanıyorlar.

Ve çocuklara evde veya işte yardım etmelerine izin verdiğinizde, genelde menfaatlerini kolay bir şekilde elde ettikleri durumlara nazaran daha mutlu oluyorlar. Ama söylediğim gibi çocuk işçiliği, köleliği dayatıyor. Bana göre bu artık sorun olmayacaktır. Ve sorunuzun diğer bölümü para aklamaya gelince, kredi kartı veya ana kaynağımız olan bağışları kabul ederek para aklamayı engelliyoruz. Bu yüzden kredi kartı şirketlerine para aklanmayacaklarına dair güveniyorum ama bunun oluşmasını engellemek çok zor. Neyse,  biz şifreli  para birimi kullanıyoruz. Ama sanmıyorum ki, bildiğiniz üzere,  bugünün toplumunun statükosundan yararlanan insanlar Liberland’açok da destek ve yardımcı olsunlar. Çünkü oligarşi yöneticilerine yer olmayacak ve insanlar vergi ödeyenlerin paralarını alamayacak ya da çalamayacak çünkü çalmak için çok küçük bir şansları olacak, neredeyse sıfır, çünkü vergilendirme minimal olacak.

Liberal sistem, silah kontrolü, kürtaj, yardımlı intihar gibi tartışmalı konular  üzerine herhangi bir düzenleme getirilecek mi?

Bu meselelerde de liberal olmak isteriz. Bana göre, yardımlı intihar iki insan arasında oluşturulan anlaşmayla yapılan bir şey. Bu onların özgür iradesidir. Kürtaj, çok tartışılan bir konudur. Çocuk gerçekten ne zaman doğuyor? İnsan olduğu zaman, zeki olduğu zaman, kürtaj olduğu zaman? Bu yüzden, bu konu hakkında çok katı bir düşüncem yok. Muhtemelen biz de diğer batı ülkeleriyle benzer yaklaşımlara sahip olacağız. Ayrıca silah üretiminde çok liberal olacağız. Bizim anayasamızda, kanun tasarısında, sadece silaha sahip olamazsın fakat herhangi bir düzenleme olmadan üretebilirsin.

Birçok ekonomiste göre, Amerika’da düzenlemeler 2008 mali krizine neden oldu. Bununla nasıl baş edeceksiniz?

Aslında bu şekilde değildir. Bu ekonomistler genelde yanılıyorlar. ABD’nin alt piyasayı ağır bir şekilde düzenlediğini bu ekonomistler görmüyorlar. Çok düşük faiz oranları uyguladılar, bu krizin ana nedeni bu idi. Karşılıklı olarak,düzenlemeler ve orta-arka politikalar problem olmaya başladı.Bankalar iflas ettive bankalar herkese para vermekte zorlandılar. Sırasıyla geri ödeyememelerine ve çökmelerine sebep oldu . Devlet tarafından baskı yapıldı, bu yüzden bu düzenlemeler bu sorununsebebi oldu.

Liberland ‘da kilise veya cami gibi dini binalar inşa etmeyi planlıyor musunuz?

Hayır. Söylediğim gibi din ve devlet işlerini birbirinden ayıracağız. Batı toplumlarında maalesef hala toplum tarafından bazı güçlü nedenlerden ötürü kiliselere para yardımı yapılıyor. Biz hiçbir  şekilde finansal yardım yapmayacağız. Ve ayrıca devlet ve ekonomiyi de ayıracağız. Ekonomi için hiçbir finansal yardım ve destek olmayacak. Ama çok küçük vergiler, sıfır vergi veya gönüllü vergi sistemi olacak.

Eğitim,  milli veya en azından devlet destekli yüksek eğitim sistemi  hakkındaki bakış açınız nedir?

Söylediğim gibi devlet, eğitim hakkında herhangi bir kanun yapamayacak ve bence bu yol kaliteyi kontrol altına almak için en iyi yol olacak. Belki gelecekte Liberland’da bir üniversite kurulur ama bu devlet parasıyla  yapılmayacak, belki kitlesel fonla veya başka biri yapacak, ama biz gerçekten eğitimi dahi devletten ayırmak istiyoruz.

Bize zaman ayırdınız, çok teşekkür ederiz.

Ben de teşekkür ederim, keyifli bir sohbetti.

Dünyanın en genç ülkesi Liberland, 450 bini aşkın vatandaşlık başvurusuyla,300 binlik nüfuslu İzlanda’ya göre daha büyük bir desteğe sahip görünmesine rağmen Birleşmiş Milletler üyesi ülkeler tarafından tanınmıyor ama Montevideo Konvansiyonu kriterlerine göre egemen bir devlettir. Dünyada ülke olarak sadece Kuzey Sudan tarafından tanınan Liberland’a, en fazla vatandaşlık başvurusunda bulunan ülke Mısır’dır. İkinci sıradaysa 45 bin başvuruyla Türkiye geliyor. 39. Temsilciliği Türkiye’de olan Liberland ilk dört ayda 40 büyük elçilik açarak da büyük başarı elde etmiştir. Düzenli bir devlet yapısı şekillenmemesine rağmen; ülkede darbe, hatta darbelerin, yapıldığı ve birbirinin varlığını tanımayan birkaç hükümetin olduğundan bahsediliyor. Bu söylentilere rağmen Başkanlığını Vít Jedlička’nın yaptığı hükümet varlığını sürdürüyor ve diplomatik çalışmalarını daha da hızlandırmak istiyor.

Röportaj için PolicyIn ekibine ve Liberland Türkiye ofisine teşekkür ederiz.

GBİ Dış İlişkiler Direktörlüğü adına:

Serkan ÇEÇEN                      Boğaziçi Üniversitesi             Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler

Büşra MULLAOĞLU            İstanbul Üniversitesi              Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler

Paylaş

Yazar Hakkında

Genç Barış

Yorumlar kapalı.